Gece Kuşları

Pazar, Mayıs 10, 2015


Ressam: Edward Hopper

Eserin Bitiş Tarihi: 21 Ocak 1942

Eserin Bulunduğu Yer: Şikago Sanat Enstitüsü

Eserin Gerçek Boyutu: 84.1 cm x 152.4 cm.

Tür: Şehir Manzarası

Stil: Toplumsal Gerçekçilik

Teknik: Yağlıboya

Materyal: Tuval

"Tüm dünya bir sahnedir yalnızca birer oyuncu olan kadınlarla erkeklerin sahneye girip çıktığı ve bir tek insanın ömrü boyunca pek çok rol oynadığı..."

Shakespeare

Gece Kuşları (Nighthawks) ABD'li ressam Edward Hopper'ın gece geç bir saatte ufak bir restoranda oturan insanları betimlediği tablosu. Tablo, sadece Hopper'ın en ünlü çalışması olmakla kalmıyor, aynı zamanda Amerikan sanatının en bilinen ve sevilen eserlerinden biri.

Kuşağının en büyük Gerçekçi ressamı olarak kabul edilen Hopper'ın resimleri genel olarak gündelik Amerikan yaşamını anlatıyor. Ama o özellikle Amerikan yaşamının kasvetine vurgu yapar. "Sınırları olmayan olanaklar ülkesine" övgüler yağdırmayı reddediyor. Bu yüzden dikkatini gündelik yaşamın sıradanlığına ve sıradan insanların neşesiz yaşantılarına yöneltti.

Kesin olmamakla birlikte tablonun "Nighthawks" ismini İngilizce "Night Owl" (Gece baykuşu) teriminden aldığı düşünülür. Hopper, bu ismi geceleri çok geç saate kadar uyumayan insanları anlatmak için kullandı.

Resimde görülen mekan; 1920'li yıllarda Amerikan kültüründe önemli bir yer edinmeye başlayan "Diner" olarak adlandırılan küçük restoranlardan biri. O dönemlerde bu mekanlar, insanların hem yemek ihtiyaçlarını karşılıyordu hem de birbirleriyle sohbet etmelerini sağlayarak onları şehrin yalnızlığından sıyırıyordu. Hopper bu mekanı resmederken bir dönem kendi evinin bulunduğu Manhattan'ın yakınındaki Greenwich Village'da bulunan bir Diner'dan esinlendi.


Restoranın ışıkları neredeyse tüm sokağı aydınlatıyor fakat bu ışığın vurmadığı diğer bölgeler genel olarak karanlığa yakın. 1940'lı yıllarda yaygınlaşmaya başlayan flüoresan lambaların oluşturduğu bu ışık ve sokağın geri kalanının karanlığı mükemmel bir karşıtlık oluşturuyor. Üstelik bu restoranın üzerinde o dönemler ünlü bir puro markası olan "Phillies" reklam tabelası görünmekte. "Only 5 ¢"

Müşterilerin kıyafetlerinin aşırı kışlık olmaması (Bkz: Kadın figürünün kırmızı kısa kollu giysisi), ortalıkta palto vb. olmaması, sokağın karşısındaki binanın ikinci katındaki pencerelerin açık olması mevsimin yeterince sıcak olduğunun bir göstergesi adeta.


Ayrıca Pearl Harbor Saldırısı sonrasında ülke üzerinde oluşan kasvet ve karanlık hava resme de yansımış. Resimde, restoranın bulunduğu sokak tamamen boş. Restoranda bulunan müşterilerin hiçbiri ne birbirlerine bakıyorlar, ne de konuşuyorlar. Her biri kendi düşüncelerinde kaybolmuş gibi. Bu Diner kültüründen epey uzak.


Pek az resim Gece Kuşları kadar akılda kalıcıdır. Bu resim sadece büyük şehir yalnızlığını değil aynı zamanda insanın varoluşsal yalnızlığını da yansıtmakta. Flüoresan lambalarla aydınlatılan bu restoranın bulunduğu konum nedeniyle davetkâr olması beklenirdi, ama izleyici için durum öyle değil.

Diğer bir yandan bazı sanat eleştirmenlerine göre, aşırı ışığın altında kalan insanlar korunmasızdırlar. Bu nedenledir ki, kendilerini korumak isterlermişçesine omuzlarını kamburlaştırmışlardır.

Hopper'ın çalışmalarında görülen modern kent yaşamının boşluğu teması bu resimde de fark edilir. Özellikle arkası dönük olarak oturan müşteri, diğer çifte göre daha yalnız görünüyor. Önündeki masaya yaslanmış, sırtında hafif kamburu çıkmış bir biçimde duruyor. Şık giyimi itibariyle o da endüstri toplumunun bizzat içinde.

Resme yakından bakıldığında, bar tezgahının bir üçgen oluşturduğu ve bar alanından çıkışın mümkün olmadığı görülür. Tezgahın ardında bulunan adam figürü sanki hapsolmuş ve özgürlüğünden kısıtlanmış gibi görünüyor değil mi? Fakat işin aslı öyle değil. Resimdeki en özgür figür aslında odur. Bir işi ve muhtemelen bir evi var. Gelip gidebilir. Müşterilerine yarım ağzıyla gülümseyebilir. Ve figürün başında resmedilen denizci şapkası ressamın Pearl Harbor'a bir göndermesi olabilir.

Kadın ve erkeğe dikkatimizi verelim. Karşımızda oturan bir çiftmiş gibi görünen ikiliye. Kadının koyu renk ruju ve uyumlu kırmızımsı elbisesi, kahverengi saçları tablonun esas renklerinden. Kadın bir şey yiyor. Yanındaki adam sigara içiyor. Ellerinin konumuna bakılırsa onlar sahiden çift. Ama bir saniye için ellerini görmediğimizi veya ellerinin birbirlerine doğru uzanmadığını düşünüp yüzlerine bakalım. Öyle mutsuz görünüyorlar ki... Birbirleriyle konuşmuyorlar, gülümsemiyorlar, birbirlerinden alıp verecekleri hiçbir şey yokmuş gibi. Ressam burada güzel bir göndermeye yer vermiş: Burunlarının gagayı andırması onların Gece Kuşları olduğunun bir göstergesi. Buradaki kuşlar özgürce uçmak yerine içeriye hapsedilmiş ve mutsuzlar. Ve adeta kafalarını dünyanın vurdumduymazlığının camına toslayıp durmaktadırlar.

Sonuç olarak, Hopper'ın istila edilmiş bir şehirdeki boşluğu çizdiği söylenebilir. Resimde insan yaşamına dair hiçbir hareketin olmaması ve restoranın dışının tamamen boş olması bu sonucun kanıtı gibidir.

Hopper'ın erkek figürler için aynı karşısında poz verdiği ve kadın figürü için de kız kardeşi Marion'dan yardım istediği eser, 3 Milyon dolara Şikago Sanat Enstitüsü'ne satıldı.

Creative Commons Lisansı
Bu eser Creative Commons Alıntı-LisansDevam 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. Eserin tüm hakları yazara aittir. Kaynak gösterilmeden kopyalanamaz, alıntı yapılamaz. Anlayışınız için teşekkürler.

Bunları Da Beğenebilirsiniz

2 yorum

  1. Yanıtlar
    1. Her ne kadar biraz geç dönüş yapmış olsam da, ben teşekkür ederim. Keyifli okumalar! (:

      Sil

İlginiz için teşekkürler...