Gece Devriyesi

Salı, Mayıs 12, 2015



Eserin Bitiş Tarihi: 1642

Eserin Bulunduğu Yer: Rijksmuseum, Amsterdam.

Müzeyi sanal olarak gezmek ve tablonun bir duvarı kaplayan orijinal boyuttaki aslını görmek için buraya tıklayın.

Eserin Gerçek Boyutu: 363 cm x 437 cm

Tür: Tür resmi

Stil: Barok / Felemenk Barok

Teknik: Yağlıboya

Diğer Bilgiler: Tablo 330 kg. gelmektedir.

Anlatmaya nereden başlayacağımı şaşırıyorum doğrusu çünkü eser üzerine söylenecek, anlatılacak çok fazla bilgi var ve bir şeyleri kaçırmaktan da korkuyorum. Okuyucu her zaman uzun yazılardan sıkılmıştır ama bir eserin yorumlanması barındırdığı unsurlara, verdiği mesaja göre değişir. Böyle bir tablonun altına iki paragraf yazıp bırakmak hem esere hem de sanatçıya saygısızlık olur. Görebildiğim, öğrendiğim ve bildiğim konuları aktarmam gerektiğini düşünüyorum.

Gece Devriyesi, İngilizce"The Nightwatch" ve orijinal ismiyle "De Nachtwacht";  Hollandalı ressam Rembrandt tarafından 1642 yılında yapılmış, Barok resim sanatının dünyaca ünlü örneklerinden biri ve belki de Hollanda tarihini en iyi temsil eden eserdir. Tablo en kısa tabiriyle; Yüzbaşı Frans Banning Cocq'un Teğmen Willem van Ruytenburch'u yönlendirişiyle ilerleyen 28 figürden oluşan askeri birliği göstermektedir.


Tabloya ilk kez bakan izleyicinin ilk dikkatini çeken kuşkusuz ki yakın planda bulunan Yüzbaşı Cocq ve Teğmen Ruytenburch. Beyaz yakalı siyah giysisi içinde ve rütbesini gösteren kırmızı kuşağıyla dikkat çeken yüzbaşı, askeri birliğe liderlik edip hareketlenmeleri için yol gösteriyor. Yan tarafından sarı giysiler içinde beyaz kuşaklı teğmen ise yüzbaşıya eşlik ediyor. Her ne kadar izleyici yüzbaşının teğmene emirler yağdırdığını düşünse de teğmenin emir alır gibi bir duruşu yok. Tablonun özelliklerinden biri de budur. 

Eserde bulunan figürlerin çoğu askeri birliğe dair izler taşır. Bu yüzden bahsederken de askeri birlik diye genelleme yaparak bahsediyorum fakat yakınlaştırarak baktığınızda bando takımından tutun da maskotlara kadar çeşit çeşit kurgulanmış figür görebilirsiniz. Rahatlıkla görebileceğimiz birkaçından söz edelim… Mesela, resmin sol tarafından bulunan kırmızı giysili adam figürü birliğin askeri kısmından (silahşör olabilir) biri ve elinde uzun namlulu bir silah taşıyor.


Silahşörün hemen arkasında eserde bulunan tek kadın figürü olan küçük bir kız var. İlginç olan küçük bir detay da kızın belindeki ipe ayaklarından bağlı olan ölü tavuk. Eser çok fazla hasar alıp restore edildiği için neredeyse kaybolan bir başka detay daha var, o da kızın yine eteğinden sallanan kadeh gibi bir şeyin görünmesi. Ölü tavuk ve kadeh de askeri birliğin simgelerinden. Kimi sanat eleştirmenlerine göre bu kız askeri birliğin maskotu kimi sanat eleştirmenleri göre ise Fransa Kraliçesi Maria de Medici'nin Hollanda ziyaretine karşılamaya hazırlanışı olarak yorumlanıyor.

Şimdi yüzbaşı ve teğmen dışındaki figürlere teker teker bakalım. Her figürün baktığı nokta açı olarak bir diğerinden farklı. Her biri bir şeylerle uğraşıyor, her biri birbirinden bağımsız ve her birinin yüzündeki duygu farklı. Mesela arkada bir figür elinde Leeuwarden bayrağınını hafif bir coşkuyla sallarken, başka bir figür yüzü yorgun ve solgun elinde kılıcıyla öylece durmakta.


Bir diğer ilgi çekici unsursa resmin sağ üst kısmında zor fark edilen kalkan vb. bir obje. Bu kalkanda resimde bulunan figürlerin isimleri Rembrandt'tan habersiz, 1650 yılında yazılmış.

Ressam, ışık-gölge "chiaroscuro" yöntemi ile koyu renkli bir arka plan üzerine parlak renkli figürleri resmettiği için izleyici eserden bu kadar çok etkileniyor doğrusu. Haliyle resme ilk bakan kişi, yukarıda da belirttiğimiz gibi parlak noktalara diğer bir deyişle resmin en önemli figürlerine (yüzbaşı, teğmen ve kız) odaklanıyor. Geri planda kalan mekan mimarisi ise(kolonlar vs.) karanlık etki nedeniyle neredeyse görünmez hale geliyor.

Tabloda özellikle beni büyüleyen farklı bir çekim var. İlerleyen dönemlerde daha çok denk geleceğiz çoğu ressam genellikle askeri birlikleri resmederken sabit bir poz kullanır oysa Rembrandt yüzbaşının birliği harekete geçirecek emri verdiği anı göstermiş bizlere. Ön plandaki figürler hazırlanmaya başlamışlar ama geri plandaki figürler daha komutadan habersizmiş gibi. (Demek ki henüz onlara geçmemiş) Yüzbaşının verdiği bu emirle hareketlenmiş görünen ön plan ve arka planın durgunluğu/sessizliği tuhaf bir çelişki hatta gerilim yaratıyor. Bu da izleyiciyi deyim yerindeyse büyülüyor.

Buraya Birkaç Not Düşelim

Öncelikle eserin birden fazla adı var: Yüzbaşı Franz Banning Cocq ve Teğmen Willem van Ruytenburch'un Birliği Yürüyüşe Hazırlanıyor ismi zamanla Franz Banning Cocq ve Milis Birliği'ne ve son olarak Gece Devriyesi'ne kısaltılmış.

Her ne kadar isminde devriye kelimesi geçse de, 28 figürden oluşan askeri birlik devriye yapmak, taşkınlıkları durdurmak veya şehri savunmak için değil daha çok sosyal ve sportif amaçlı bir buluşma düzenlemişler. O dönemlerde Hollanda altın çağını yaşadığı için askeri birlikler de barış ve sükunetten yanaydılar. Bunu ön planda bulunan yüzbaşı ve teğmenin rahat görünen tavırlarından anlıyoruz.

Bir diğer açıdan gece kelimesi de aynı şekilde yanlış kullanılmış. Tablo çok eski olduğu için üst üste yapılan restorasyon çalışmaları eserin gerçek renklerini kapatmış ve sanki siyah ince tül perde indirilmiş gibi bir görünüme neden olmuştur.

363 cm x 437 cm ebatlarındaki bu eser, 1715 senesinde (Rembrandt'ın ölümünden 46 sene sonra) askeri mahkemeye asılmak istendi. Fakat tablo duvara çok büyük geldiği için üç tarafından aşağı yukarı 30′ar cm. kesildi. Ve 1885 yılında Rijksmuseum'a alındı. Fakat talihsiz eserin başına gelenler burada da bitmiyor. 1975 yılında bir öğretmen "Frans Banning(yüzbaşı) şeytana benziyor, onu yok etmek lazım." diyerek resme bıçakla saldırdı. Bu saldırı, Amsterdam'da halka açık olacak şekilde camla kaplı bir alanda yapılan 8 aylık restorasyonla düzeltildi. Lakin bu düzelti, uyuşturucu bağımlısı biri tarafından yapılan asitli saldırıyla bozuldu ama eserin kendisine zarar gelmedi.

Eski kopyalarından biri olan yukarıdaki eserde kesilip atılan bölümleri de görebilirsiniz

Tuvaldeki Başyapıt Belgeseli:


Sanatın Gücü Belgeseli:



Diğer belgesellere ulaşmak için Belgeseller sayfamızı ziyaret edebilirsiniz..

Bunları Da Beğenebilirsiniz

0 yorum

İlginiz için teşekkürler...